อภิปรายผลการวิจัย (Discussion)
การทบทวนวรรณกรรมด้านนวัตกรรมเชิงนิเวศในอุตสาหกรรมการบริการสะท้อนให้เห็นทั้งความก้าวหน้า และข้อจำกัดขององค์ความรู้ที่ยังต้องการการบูรณาการเชิงระบบ โดยเฉพาะบทบาทของบุคลากร และศักยภาพเชิงกลยุทธ์ของ eco-innovation ในธุรกิจบริการยุคใหม่
Lack of Integration
งานวิจัยมีความก้าวหน้าในหลายด้าน เช่น การจัดการพลังงาน เทคโนโลยีสะอาด และพฤติกรรมสีเขียวของผู้บริโภค แต่พบว่าองค์ความรู้ยังคงกระจัดกระจาย ไม่เชื่อมโยงกันเป็นกรอบแนวคิดบูรณาการที่สามารถนำไปใช้ในภาคบริการได้อย่างเป็นระบบ
Human Factors Understudied
แม้งานวิจัยด้านความยั่งยืนจะขยายตัวมากขึ้น แต่บทบาทของพนักงานและผู้บริหารยังถูกศึกษาไม่เพียงพอ โดยเฉพาะด้านแรงจูงใจ การมีส่วนร่วม และภาวะผู้นำในการขับเคลื่อน eco-innovation ภายในองค์กรบริการ
Eco-Innovation as Strategic Value
Eco-innovation ไม่ใช่เพียงการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่เป็นกลไกสำคัญในการสร้างคุณค่าเชิงกลยุทธ์ เช่น เพิ่มภาพลักษณ์ความยั่งยืน ลดต้นทุนระยะยาว สร้างความแตกต่างทางการแข่งขัน และดึงดูดนักท่องเที่ยวคุณภาพสูงที่สนใจธุรกิจสีเขียว
Developing Countries Challenge
งานวิจัยส่วนใหญ่ดำเนินการในประเทศพัฒนาแล้ว ส่งผลให้บริบทของประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงอาเซียนและไทย ยังได้รับการศึกษาไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นช่องว่างสำคัญเนื่องจากโครงสร้างพื้นฐาน ทรัพยากร และนโยบายรัฐแตกต่างอย่างมากจากประเทศตะวันตก
Need for Integrated Framework
การกระจัดกระจายของโดเมนงานวิจัยทั้ง 7 ด้าน ชี้ให้เห็นความจำเป็นของการพัฒนา “กรอบแนวคิดบูรณาการ” ที่เชื่อมโยงมิติด้านเทคโนโลยี บุคลากร กลยุทธ์องค์กร และบริบทอุตสาหกรรมบริการเข้าด้วยกัน เพื่อนำไปสู่การวิจัยและนโยบายที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น