ข้อเสนอแนะ (Recommendations)
จากผลการทบทวนวรรณกรรม งานวิจัยนี้เสนอข้อแนะนำเชิงกลยุทธ์ต่อภาคธุรกิจ ภาครัฐ การบริหารจัดการองค์กร และทิศทางการวิจัยในอนาคต เพื่อยกระดับ eco-innovation ในอุตสาหกรรมการบริการสู่ความยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม
Industry Recommendations
ผู้ประกอบการโรงแรมและธุรกิจบริการควรนำนวัตกรรมเชิงนิเวศมาใช้เป็น “กลยุทธ์หลัก” ไม่ใช่เพียงโครงการเสริม ระดมการลงทุนในเทคโนโลยีประหยัดพลังงาน ระบบจัดการทรัพยากร และโครงการลดคาร์บอน ควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้เข้าใจคุณค่าเชิงธุรกิจของ eco-innovation
Policy Recommendations
ภาครัฐควรพัฒนามาตรฐานและการรับรองด้านการท่องเที่ยวสีเขียว สนับสนุนมาตรการจูงใจทางภาษี ทุนสนับสนุน และกลไกความร่วมมือรัฐ–เอกชน–สถาบันการศึกษา เพื่อผลักดันให้ eco-innovation กลายเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการพัฒนาอุตสาหกรรมบริการในระยะยาว
Organizational Recommendations
องค์กรควรสร้างระบบเก็บข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมภายใน เช่น การใช้พลังงาน น้ำ ของเสีย และคาร์บอน พร้อมผสานแนวคิดความยั่งยืนเข้าไปในวัฒนธรรมองค์กร การฝึกอบรม การประเมินผลพนักงาน และการสื่อสารภายใน เพื่อให้ eco-innovation กลายเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการประจำวัน
Future Research Directions
งานวิจัยในอนาคตควรมุ่งเน้นบริบทประเทศกำลังพัฒนา โดยเฉพาะภูมิภาคอาเซียน ศึกษาบทบาทพนักงานและผู้บริหารเชิงลึกมากขึ้น และพัฒนาแบบจำลองบูรณาการเพื่อประเมินผลด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจของ eco-innovation ในอุตสาหกรรมการบริการอย่างเป็นระบบ